Yürütme · YÖNETMELİKLER
Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
23 Temmuz 2025 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 32964
YÖNETMELİK
Sermaye Piyasası Kurulundan:
BORSA İSTANBUL A.Ş. BORSACILIK FAALİYETLERİNE İLİŞKİN ESASLAR
YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 19/10/2014 tarihli ve 29150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“cc) Borsa dışı veri: Borsa dışı veri sunanlardan temin edilen ve finansal ölçütün hesaplamasında kullanılan organize piyasalar ve borsalar kaynaklı olanlar hariç fiyat, tahmin, değer, oran ve benzeri verileri,
çç) Borsa dışı veri sunan: Finansal ölçütün hesaplamasında kullanılan borsa dışı verileri Borsaya temin eden tüzel kişileri,
dd) Endeks: Düzenli olarak bir formül veya başka bir hesaplama yöntemi uygulanarak veya kapsamındaki varlık, fiyat, getiri veya oranlar (tahmini fiyatlar veya faiz oranları, bekleyen emirler veya diğer değer veya gözlemler dâhil) kullanılmak suretiyle değerleme yapılarak belirlenen ve yayımlanan veya kullanıma sunulan göstergeleri,
ee) Finansal ölçüt: Belirli bir formül veya hesaplama yöntemi kullanılarak düzenli olarak hesaplanan; kullanıcılara ücret karşılığı veya ücretsiz olarak sunulan; bir sermaye piyasası aracının, finansal sözleşmenin veya ürünün değerinin belirlenmesinde, getirilerinin izlenmesinde, bunlara dayanarak yapılacak ödemenin tutarının belirlenmesinde, varlık dağılımının veya portföyün belirlenmesinde veya performans primlerinin hesaplanmasında kullanılan; Borsanın yöneticisi olduğu endeks, fiyat, oran ve benzerlerini,
ff) Finansal ölçüt kural seti: Finansal ölçütün oluşturulması, hesaplanması, yayınlanması ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla Borsa İstanbul A.Ş. tarafından belirlenmiş kural ve yöntemler bütününü,
gg) Finansal ölçüt yararlanıcısı: Finansal ölçüte dayalı finansal ürün veya kontratın tarafı olan gerçek veya tüzel kişiler ile lisanslı kullanıcıları,
ğğ) Lisanslı kullanıcı: Borsadan finansal ölçüte ilişkin hizmet satın alan gerçek veya tüzel kişileri,
hh) Uzman takdiri: Finansal ölçütün hesaplanmasında kullanılan verilerle ilgili olarak finansal ölçütün yöneticisi olarak Borsanın veya Borsa dışı veri sunanın takdir yetkisini kullanmasını,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 32/A maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 32/A- (1) Borsa, yasal çerçevesi ve denetim uygulaması itibarıyla Uluslararası Menkul Kıymetler Komisyonları Örgütü ilkelerine uyumlu finansal ölçütlerin listesini ve uyuma ilişkin bilgileri kamuya açıklar.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğe 32/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
“Finansal ölçütler yöneticisinin sorumluluğu
MADDE 32/B- (1) Borsa, finansal ölçütler yöneticisi sıfatıyla, ölçütlerin oluşturulması, gözetimi ve denetimine yönelik tüm süreçlerden sorumludur. Borsanın bu sorumluluğu;
a) Finansal ölçütlerin kullanım amacına uygun olarak oluşturulmasını ve buna yönelik kural setlerinin belirlenmesini,
b) Finansal ölçütlerin doğru ve zamanında hesaplanmasını, yayımlanmasını ve dağıtılmasını,
c) Veri olmaması veya yetersiz veri olması, piyasa stresi veya piyasanın kapanması ile finansal altyapı kuruluşlarının kritik nitelikteki hizmetlerini yerine getirememeleri gibi durumlarda alınması gereken tedbirleri de kapsayacak ve finansal ölçütün hesaplanması süreçlerine etki eden kararların şeffaf olarak izlenebilmesini mümkün kılacak şekilde operasyonlarının yürütülmesini,
ç) Finansal ölçütün oluşturulması, yayımlanması, dağıtılması ve operasyonundan sorumlu gerekli donanım ve uzmanlığa sahip bir gözetim fonksiyonu ile kontrol sistemi de dahil olmak üzere, finansal ölçütün hesaplanması süreci için güvenilir ve şeffaf bir yönetim, gözetim ve hesap verebilirlik yöntemlerinin oluşturulmasını içerecek şekilde yönetimini,
d) Finansal ölçütlerin oluşturulma, hesaplanma ve yayımlanma süreçlerinin bütünlüğünün ve bağımsızlığının sağlanmasını,
e) Çıkar çatışmalarının tespit edilmesine, açıklanmasına, yönetilmesine, önlenmesine veya azaltılmasına ilişkin politika ve kuralların oluşturulmasını,
f) Finansal ölçütlerin, ölçmeyi hedeflediği değişimleri yansıtıp yansıtmadığı, belirlenen kural setlerine uygun hesaplanıp hesaplanmadığı ve Borsanın finansal ölçüt hesaplamalarına ilişkin diğer karar ve uygulamalarıyla ilgili ihbar ve şikâyetlere yönelik uygun mekanizmaların kurulmasını,
g) Esasları Borsa tarafından yapılacak düzenlemelerde belirlenmek üzere, finansal ölçüt hesaplama süreçlerine ilişkin tüm kayıtların en az 5 yıl süreyle saklanmasını,
kapsar.
(2) Borsa, finansal ölçütlerin oluşturulması, hesaplanması, yayımlanması, sürekliliğinin sağlanmasına yönelik süreçler için kural setleri oluşturur ve bu setleri internet sitesinde yayımlar. Borsa, finansal ölçüte yönelik kural setlerinde değişiklik yapmayı gerektirecek durumları tespit etmek amacıyla ilgili finansal ölçütün ölçmeyi hedeflediği değişimlerin koşullarını periyodik olarak kontrol eder. Finansal ölçütlerin tanımının değişmesi, ölçmeyi hedeflediği değişimleri temsil edememesi, hesaplanması için gerekli asgari bileşenin olmaması, veri yetersizliği, mevzuattaki veya piyasa yapısındaki değişiklikler nedeniyle veya farklı bir nedenle kural setlerinde değişiklik yapılabilir. Borsa, kural seti değişikliklerini gerekçeleri ile birlikte internet sitesinde ilan eder. Kural setlerinin oluşturulması ile bu setlerde değişiklik yapılmasına ilişkin esaslar, Borsa tarafından yapılacak düzenlemelerde belirlenir.
(3) Birinci fıkranın (f) bendinde ifade edilen ihbar ve şikâyet yöntemlerine ilişkin esaslar, Borsa tarafından yapılacak düzenlemelerde belirlenir.
(4) Borsa, finansal ölçütlere ilişkin denetim kayıtları dahil sahip olduğu bilgi ve belgeyi talep halinde Kurula ve finansal ölçüt yararlanıcılarının düzenleyici otoritelerine iletmekle sorumludur.
(5) Eğer mevcut çıkar çatışması yeterli biçimde yönetilemezse, Kurul Borsadan çıkar çatışmasını yaratan faaliyetleri ya da ilişkileri sonlandırmasını veya finansal ölçütün hesaplanmasına son verilmesini isteyebilir.
Finansal ölçütlerde dışarıdan hizmet alımı
MADDE 32/C- (1) Borsa, finansal ölçütlerin hesaplanmasında kullanılmak üzere yatırım araçlarının fiyatları, getirileri veya oranları dahil ihtiyaç duyduğu verileri dışarıdan hizmet alımı kapsamında temin edebilir.
(2) Borsa, dışarıdan hizmet alımı ve veri temini süreçlerini takip ve kontrol eder. Bu kapsamda asgari olarak;
a) Dışarıdan hizmetin kimden alındığının ve rolünün internet sitesinde ilan edilmesini,
b) Dışarıdan hizmet sunan tarafın üstlendiği roller ve sorumluluklar ile bunların uyması gereken standartların, dışarıdan alınan hizmete ilişkin bilgi, belge ve kaynaklara erişim yetkisini de kapsayacak şekilde yazılı kurallara bağlanmasını,
c) Dışarıdan hizmet sunan tarafın belirlenen standartlara ve kurallara uyumunun takibini,