Yürütme · YÖNETMELİKLER
Nükleer İhracat ve Nükleer İthalat Kontrolü Yönetmeliği
9 Ekim 2025 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 33042
YÖNETMELİK
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
NÜKLEER İHRACAT VE NÜKLEER İTHALAT KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla nükleer ihracat kontrolüne ve nükleer ithalat kontrolüne ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla nükleer güvence kapsamında nükleer alanda kullanılmak üzere özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış madde, malzeme, ekipman, sistem, bileşen ve ilgili teknoloji ile nükleer çift kullanımlı madde, malzeme, ekipman, sistem, bileşen ve ilgili teknolojinin ihracatı ile nükleer güvence kapsamında Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen madde, malzeme, ekipman, sistem, bileşen veya ilgili teknolojinin ithalatını kapsar.
(2) Serbest bölgelere yurt dışından getirilen ve serbest bölgelerden yurt dışına gönderilen eşyalar da bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2022 tarihli ve 7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanununun 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrası ile 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine ve 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Eşya: Barışçıl amaçlı ihracatı yapılan Nükleer Transfer Uyarı Listesinde veya Nükleer Çift Kullanım Listesinde yer alan madde, malzeme, ekipman, sistem, bileşen ve ilgili teknoloji veya barışçıl amaçlı ithalatı yapılan Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen madde, malzeme, ekipman, sistem ve bileşeni,
b) Güvence Belgesi: Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan eşyanın ihracatında, ihraç edilen eşyanın nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacına uygun olarak kullanılacağına dair alıcı ülkenin ilgili resmî makamlarından alınan onaylı belgeyi,
c) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
ç) Nükleer Çift Kullanım Listesi: Kurum tarafından yayımlanan ihracat kontrolüne tabi olan ve nükleer alanda kullanımının yanı sıra nükleer alan dışında da kullanılabilme özelliğine sahip eşyayı içeren listeyi,
d) Nükleer güvence denetimi: Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile anlaşmaya taraf ülke arasında imzalanan güvence denetimi anlaşması uyarınca uygulanan doğrulama faaliyetlerini,
e) Nükleer ihracat kontrolü: Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla Nükleer İhracat Kontrolüne Tabi Eşya Listesinde yer alan eşyanın ihracatının kontrol edilmesini,
f) Nükleer İhracat Kontrolüne Tabi Eşya Listesi: Nükleer ihracat kontrolüne tabi eşyayı içeren Nükleer Transfer Uyarı Listesini ve Nükleer Çift Kullanım Listesini,
g) Nükleer ithalat kontrolü: Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenen eşyanın ithalatının kontrol edilmesini,
ğ) Nükleer İthalat Kontrolüne Tabi Eşya Listesi: Kurum tarafından yayımlanan nükleer ithalat kontrolüne tabi madde, malzeme, ekipman, sistem, bileşenden oluşan eşya listesini,
h) Nükleer Transfer Uyarı Listesi: Kurum tarafından yayımlanan nükleer ihracat kontrolüne tabi, nükleer alanda kullanılmak üzere özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış madde, malzeme, ekipman, sistem, bileşen ve ilgili teknolojiden oluşan eşya listesini,
ı) Nükleer yakıt çevrimi: Nükleer maddenin dönüştürülmesi, zenginleştirilmesi, nükleer yakıt imalatı, nükleer yakıtların yeniden işlenmesi, plütonyum, yüksek zenginliğe sahip uranyum ya da uranyum-233 içeren atıkların işlenmesi ve reaktörler ile nükleer fisyon açısından kritik olabilen tesislere ilişkin faaliyetleri,
i) UAEA: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansını,
j) Yeniden transfer: Nükleer İhracat Kontrolüne Tabi Eşya Listesi kapsamında ihraç edilen eşyanın başka bir son kullanıcıya transfer edilmesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler ve Hükümler
Nükleer silah ve patlayıcıların yasaklanması
MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamında, ihraç edilen veya ihraç edilen eşya kullanılarak üretilen eşya ya da ithal edilen veya ithal edilen eşya kullanılarak üretilen eşya nükleer silah veya patlayıcı yapımı ile ilgili bir faaliyette kullanılamaz. Bu koşulun sağlandığına ilişkin taahhüdün verilmediği ihracat ve ithalata Kurum tarafından izin verilmez.
Fiziksel koruma
MADDE 6- (1) Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan eşyanın ihracatı ve bu kapsamdaki sevkiyatında alınacak fiziksel koruma önlemlerine ilişkin olarak ihracatçı, ithalatçı ve taşıyıcı firmalar, aralarında tarafların sorumluluklarının belirleneceği bir sözleşme yapar.
(2) Nükleer maddenin ihracatı ve ithalatı ile bu kapsamdaki sevkiyatında alınacak fiziksel koruma önlemleri, nükleer maddenin sınıfına göre 24/6/1986 tarihli ve 86/10753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nükleer Maddelerin Fiziksel Korunması Hakkında Sözleşme ile 8/4/2015 tarihli ve 2015/7533 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Nükleer Maddelerin Fiziksel Korunması Sözleşmesinde Değişiklikte belirtilen önlemler asgari olmak kaydıyla ilgili ulusal mevzuata ve alıcı ülkenin mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilir.
Nükleer güvence denetimi
MADDE 7- (1) Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan eşyanın ihracatı; alıcı ülke ile UAEA arasında imzalanmış nükleer güvence denetimi uygulanmasına ilişkin hükümleri içeren bir tür güvence denetimi anlaşmasının yürürlükte olması veya eşyanın UAEA’nın nükleer güvence denetiminin uygulandığı tesislere gönderilmesi şartıyla gerçekleştirilir.