Yürütme · YÖNETMELİKLER
Sağlık Meslek Mensubu Olmayan Personelin Sağlık Personeli Yokluğunda Yapmaya Yetkili Oldukları Acil Tıbbi Müdahaleler Hakkında Yönetmelik
17 Ekim 2025 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 33050
YÖNETMELİK
İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığından:
SAĞLIK MESLEK MENSUBU OLMAYAN PERSONELİN SAĞLIK PERSONELİ
YOKLUĞUNDA YAPMAYA YETKİLİ OLDUKLARI ACİL
TIBBİ MÜDAHALELER HAKKINDA YÖNETMELİK
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik, Türk Silâhlı Kuvvetlerinin muharip unsurları ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının operasyonel unsurlarından ve Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekât Başkanlığı merkez, merkeze doğrudan bağlı taşra ve taşra teşkilatından görevlendirilen ve bu Yönetmelikte belirtilen ilgili eğitimi başarıyla tamamlayanların, görev yaptıkları süre ve görevle sınırlı olmak üzere, sağlık personeli yokluğunda, sağlık hizmetine ulaşıncaya kadar yetkili oldukları acil tıbbi müdahalelere ilişkin usul ve esaslar ile bu kapsamda görevlendirilen personelin görev ve yetkilerini düzenlemektedir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Acil tıbbi müdahale: Acil sağlık hizmetleri konusunda özel eğitim görmüş personel tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde ve sağlık teşkiline nakil sırasında kullanılacak nakil aracı ve araç içindeki ekipmanları kullanarak verilen hizmetleri,
b) Eğitici personel: Eğitim konusuyla ilgili görev yapan akademik personeli, uzman/pratisyen tabipleri, ambulans ve acil bakım teknikerlerini, anestezi teknikerlerini/teknisyenlerini, hemşireleri, acil tıp teknisyenlerini, ameliyathane tekniker/teknisyenlerini, Sağlık Bakanlığının temel modül eğitimlerini tamamlamış sağlık subay/astsubaylarını, psikologları, çevre sağlığı tekniker/teknisyenlerini, tıbbi protez ve ortez teknikerleri/teknisyenlerini,
c) Muharebe veya operasyonel cankurtaranı: Genelkurmay Başkanlığı, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekât Başkanlığı merkez, merkeze doğrudan bağlı taşra ve taşra teşkilatınca belirlenecek muharip veya operasyonel birliklerindeki sıhhiye nitelikli kadrolarda görev yapan sağlık meslek mensubu olmayan tüm sınıflara veya branşlara mensup personelden; 5 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen eğitimleri başarıyla tamamlamış, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen iş ve işlemleri sadece görev yaptıkları süre ve görevle sınırlı olmak üzere sağlık personeli yokluğunda sağlık hizmetine ulaşıncaya kadar yapmaya yetkili olan personeli,
ç) Muharip veya operasyonel sıhhiye: Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı komando birlikleri, özel mayın arama temizleme birlikleri ile Kara Kuvvetleri Komutanlığınca belirlenecek diğer birlikler; Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Sualtı Taarruz Komutanlığı, Sualtı Savunma Komutanlığı, amfibi deniz piyade birlikleri, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bağlısı yüzer birlikler; Hava Kuvvetleri Komutanlığı personel kurtarma ihtisaslı personeli; jandarma komando ve özel harekât birlikleri, Jandarma Komando Özel Asayiş Komutanlığı, Sahil Güvenlik Özel Harekât Timleri ile Polis Özel Harekât branşında ve diğer muharip birliklerde sıhhiye nitelikli kadrolarında görev yapan sağlık meslek mensubu olmayan tüm sınıflara veya branşlara mensup personelden 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen eğitimleri başarıyla tamamlamış, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen iş ve işlemleri sadece görev yaptıkları süre ve görevle sınırlı olmak üzere sağlık personeli yokluğunda sağlık hizmetine ulaşıncaya kadar yapmaya yetkili olan personeli,
d) Polis özel harekât sıhhiye personeli: Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekât Başkanlığı merkez, merkeze doğrudan bağlı taşra ve taşra teşkilatında görevlendirilen, sağlık mensubu olmayan özel harekât branşlı personelden, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen eğitimleri başarıyla tamamlamış, sağlık personeli yokluğunda, görev yaptıkları süre ve görevle sınırlı olarak 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen iş ve işlemleri yapmaya yetkili olan personeli,
e) Sağlık paketi: Harekâtı planlayan unsurlar tarafından harekâtın özellikleri, coğrafi ve iklim şartları göz önüne alınarak bu mevzuat kapsamında yetki verilen ilaç, sıvı ve diğer tıbbi malzemeler arasından teşekkül ettirilen sağlık malzeme paketini,
f) Sıhhiye simülasyon eğitim merkezi: İçişleri Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı bünyesindeki acil tıbbi müdahale eğitimlerine yönelik simülatörler, ses ve görsel efektler kullanılarak muharebe ortamı taklit edilen eğitim merkezlerini,
g) Simülasyon eğitimi: Yüksek teknoloji içeren gerçekçi, aslına uygunluğu yüksek, girişimsel ve interaktif hasta simülatörleri ve yüksek teknoloji içermeyen temel beceri eğitim simülatörler aracılığıyla gerçekte var olan görevlerin, ilişkilerin, olguların, ekipmanların, davranışların ya da bazı bilişsel aktivitelerin taklit edilmesi yöntemiyle icra edilen senaryo bazlı uygulama eğitimlerini,
ifade eder.
Acil tıbbi müdahale yetki ve sorumlulukları
MADDE 4- (1) Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı muharip veya operasyonel sıhhiye personeli ile polis özel harekât sıhhiyesi personelinin yapmaya yetkili oldukları acil tıbbi müdahaleler şunlardır:
a) Olay yeri değerlendirmesi ve triyaj yapmak.
b) Yaşam bulgularını değerlendirmek.
c) Kanamanın durdurulması ve kontrolü için gereken müdahaleleri yapmak.
ç) Kardiyo-pulmoner resüsitasyon (CPR) yapmak, otomatik eksternal defibrilatör (OED) kullanmak.
d) Havayolu açıklığını sağlama araçları ile havayolu açıklığını sağlamak, gerektiğinde aktif solunum yaptırmak ve desteklemek.
e) Açık göğüs yaralanmasına müdahale etmek.
f) Tansiyon pnömotoraksta interkostal iğne dekompresyonu yapmak.
g) Oksijen uygulaması yapmak.
ğ) İntravenöz girişim yapmak ve damar içi uygulanan sıvı ve volüm genişleticilerin (İzotonik-hipertonik, dekstrozlu, laktaklı ve benzeri) infüzyonunu yapmak.
h) Kemik içi enjeksiyon yapmak ve kemik içi mayi uygulamak.
ı) Cilt altı enjeksiyon yapmak.
i) Adale içi enjeksiyon yapmak.
j) Lokal anestezi yapmak.
k) Cilt ve cilt altı sütür atmak.
l) Sağlık paketinde belirlenmiş taktik acil ilaçları ve sıvıları [anti fungal, anti bakteriyal, antiviral, antiprotozoal, antihelmintik, antibiyotik (geniş spektrumlu dahil) antienflamatuvar, analjezik (narkotik ve renkli reçeteye dahil olanlar), antialerjik, antisekretuvar, antiemetik, antitüssif, bronkodilatatör, antikonvülzan, antiepilektik, diüretik, kan basıncı azaltıcı veya arttırıcı, şok tedavisinde ve kan basıncı kontrolünde kullanılan kronotrop-inotrop ve benzeri ilaçlar, zehirlenme tedavisinde kullanılan antidot-anti serum, aşı-immunglobulin, elektrolit ve mineral eksikliğinde kullanılan ilaçlar, stereoidler, kanama önleyici veya antiagregan ve antikoagülan ilaçlar, pomad, tablet, ampul, sprey, inhaler, damla, flaster-bant-yakı ve benzeri formlarındaki ilaçlar] kullanmak.