Yürütme · YÖNETMELİK
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Fikrî ve Sınai Haklar Yönetmeliği
13 Mart 2026 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 33195
YÖNETMELİK
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumundan:
TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU
FİKRÎ VE SINAİ HAKLAR YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun fikrî ve sınai ürünleri ile fikrî ve sınai haklarının yönetiminde ve bunlara konu teknolojilerin transferinde uygulanacak usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun görev alanına giren konular ile ilgili Kurumun hak sahibi veya ortağı olduğu ya da ilgili hak sahiplerince koruma altına alınması ve/veya ticari değere dönüştürülmesi talebiyle Kuruma bildirilen her türlü fikrî ve sınai ürünler ile fikrî ve sınai hakları ve bunlara konu teknolojileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrası ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 681 inci maddesinin birinci fıkrası ve 683 üncü maddesinin beşinci fıkrasının (l) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Başkan: TENMAK Başkanını,
b) Başkanlık: TENMAK Başkanlığını,
c) Bildirim formu: Fikrî ve sınai ürünlerin bu Yönetmeliğe göre bildirimi amacıyla kullanılmak üzere TENMAK tarafından belirlenen formata uygun olarak hazırlanan Fikrî ve Sınai Ürün Bildirim Formunu,
ç) Çalışan: Kurumun kadro ve pozisyonlarında görev yapan personeli ve Kurumda proje bazlı çalışan süreli personel ile görevlendirme, staj ve benzeri nitelikte hukuki bir ilişki kapsamında çalışan kişileri,
d) Fikrî ve sınai haklar: Kayıtlı veya tescilli olup olmadığına bakılmaksızın, özel bir mevzuatla ve/veya haksız rekabet gibi genel hükümlerle korunan fikrî ve sınai ürüne ilişkin tüm yasal hakları,
e) Fikrî ve Sınai Haklar Birimi: Bu Yönetmelik kapsamındaki fikrî ve sınai ürünler ile hakların yönetimi ve teknoloji transferi süreçlerini yürüten, Başkanlık bünyesindeki birimi,
f) Fikrî ve Sınai Haklar Komisyonu: Bu Yönetmelik kapsamındaki fikrî ve sınai ürünler ile hakların yönetimi ve teknoloji transferi süreçlerinde öngörülen hususları değerlendirmek ve Başkanlıkça talep edilen diğer hususlar hakkında görüş ve öneri vermek üzere Başkan tarafından görevlendirilen en az beş üyeden oluşan heyeti,
g) Fikrî ve sınai ürün: Fikrî ve sınai haklara konu edilebilen buluş, tasarım, eser ve teknik bilgi gibi her türlü zihinsel ürünü,
ğ) Fikrî ve sınai ürün geliştiren: Fikrî ve sınai ürünün ortaya çıkması sürecinde fiilen katkısı bulunan ve bu ürünün geliştirildiği ilgili proje/burs/etkinliğin sonuç dokümanında adı geçen kişiyi,
h) Kurum (TENMAK): Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunu,
ı) Teknoloji portföyü: Ticari değere dönüşme potansiyeli olduğu değerlendirilen fikrî ve sınai ürünlere veya fikrî ve sınai haklara konu teknolojilere ilişkin bilgi ve belgelerin kaydedildiği elektronik ortamdaki envanteri,
i) Teknoloji transferi: Fikrî ve sınai ürünlere veya fikrî ve sınai haklara konu teknolojilerin ticari değere dönüştürülmesi amacıyla üçüncü kişilere devir, ortaklık tesisi, basit lisans veya inhisari lisans yöntemi kullanılarak gelir, lisans bedeli, kâr ve/veya fayda elde edilmesini,
j) TENMAK Ar-Ge birimleri: TENMAK bünyesinde kurulan enstitüler ile Başkanlık bünyesinde Ar-Ge faaliyetlerinin geliştirilmesi, yürütülmesi, desteklenmesi, izlenmesi ve sonuçlarının uygulamaya aktarılması amacıyla kurulan koordinatörlükleri,
k) Yönetmelik: 27/4/2022 tarihli ve 31822 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Proje Destek Programlarına İlişkin Yönetmeliği,
l) Yürütme Kurulu: TENMAK Yürütme Kurulunu,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte tanımı bulunmayan hususlar hakkında, Yönetmelik ve TENMAK’ın ilgili diğer mevzuatında yer alan tanımlar, bu mevzuatta da hüküm bulunmaması halinde ise 22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve ilgili mevzuatında yer alan tanımlar esas alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Hak Sahipliği ve Koruma Altına Alınması
Hak sahipliği ve bildirim
MADDE 5- (1) Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatı kapsamındaki proje destek programları haricinde herhangi bir dış paydaş olmaksızın TENMAK Ar-Ge birimleri tarafından yürütülen projelerin veya proje haricindeki diğer Ar-Ge faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi sırasında veya sonucunda ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai ürünler üzerindeki fikrî ve sınai hakların tamamı Kuruma aittir. Bu kapsamda ortaya çıkan fikrî ve sınai ürün, ilgili proje yöneticisi/yürütücüsü veya Ar-Ge faaliyeti sorumlusu tarafından gecikmeksizin ve en geç on beş iş günü içinde ilgili TENMAK Ar-Ge birimine bildirim formu ile bildirilir. Bildirim formu, ilgili TENMAK Ar-Ge birimi tarafından bildirim tarihini izleyen en geç on iş günü içinde varsa eksiklikleri tamamlatılmak ve uygunluğuna dair görüşleri eklenmek suretiyle Fikrî ve Sınai Haklar Birimine gönderilir.
(2) TENMAK tarafından Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatı uyarınca oluşturulan destek programları kapsamında desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında veya sonucunda ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai ürün üzerindeki fikrî ve sınai hakların tamamı, proje sözleşmesinde aksine hüküm bulunmadığı hallerde Kuruma aittir. Bu hususta proje sözleşmesinde hüküm bulunmaması veya proje sözleşmesi ile TENMAK’ın hak sahibi kılınması halinde, bu kapsamda ortaya çıkan fikrî ve sınai ürün, ilgili proje yöneticisi/yürütücüsü tarafından gecikmeksizin ve en geç on beş iş günü içinde proje yöneticisi/yürütücüsü kuruluşa bildirim formu ile bildirilir. Bildirim formu, ilgili kuruluş tarafından bildirim tarihini izleyen en geç on iş günü içinde varsa eksiklikleri tamamlatılmak ve uygunluğuna dair görüşleri eklenmek suretiyle TENMAK Fikrî ve Sınai Haklar Birimine gönderilir. Bu hususta Yönetmelik ve TENMAK’ın ilgili diğer mevzuatında yer alan hükümler saklıdır.
(3) TENMAK’ın diğer kurum ve kuruluşlar ile yaptığı işbirliği protokolleri kapsamında yürüttüğü ortak projelerin gerçekleştirilmesi sırasında veya sonucunda ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai ürün üzerindeki fikrî ve sınai haklara ilişkin hak sahipliği ve bildirim yükümlülüğüne ilişkin hususlarda ilgili işbirliği protokolünde yer alan hükümler uygulanır. İşbirliği protokolü ile TENMAK’ın hak sahibi kılınması halinde; TENMAK Ar-Ge birimleri bakımından birinci fıkra hükmü, projede yer alan diğer kuruluşlar bakımından ise ikinci fıkra hükmü esas alınarak işlem yapılır. Bu hususta ilgili mevzuatında yer alan hükümler saklıdır.