Yürütme · YÖNETMELİKLER
Tahıl Tohumu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği
17 Mart 2026 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 33199
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
TAHIL TOHUMU SERTİFİKASYONU
VE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; tahıl türlerine ait tohumlukların kaliteli ve standartlara uygun şekilde üretilmesinin ve pazarlanmasının sağlanmasıdır.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; tahıl türlerine ait tohumlukların sertifikasyon sistemi dâhilinde gerçek ve tüzel kişiler tarafından üretilmesine ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunun 6 ncı maddesine, 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanunun 11 inci maddesine, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunun 15 inci ve 17 nci maddelerine, 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanununa ve 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırma kuruluşu: Bitki çeşitlerinin ıslahı veya bulunması ve geliştirilmesi ile ilgili faaliyet gösteren, nitelikleri ve çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen kamu kurum ve kuruluşlarını veya özel kuruluşları,
b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
c) Bakiye tohumluk: Sertifikalandırılan ve bir yıl içinde ticarete arz edilemeyen sertifikalı tohumluğu,
ç) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından tohumluk üretim beyannamesi kabulü, tarla kontrolleri ve numune alma için yetkilendirilen kuruluşları,
d) Çeşit: Bir veya birden fazla genotipin birleşmesinden ortaya çıkan ve kendine has özelliklerle tanımlanan, sözü edilen özelliklerden en az biriyle diğer herhangi bir bitki grubundan ayrılan değişmeksizin çoğaltılmaya uygunluğu bakımından bir bütün olan genetik yapıyı,
e) Çeşit özellik belgesi: Çeşidin veya ebeveyn hatlarının tescil edildiği ülkenin resmî tescil kuruluşundan alınmış, morfolojik, fizyolojik ve teknolojik karakterleri içeren asıl belgeyi,
f) Çeşit safiyeti: Resmî olarak tanımlanan çeşidi temsil eden bitki veya tohumların, o çeşide ait bitki veya bitki grubu içerisindeki oranını,
g) Çeşit sahibi: Çeşidin ıslahçısı veya ülkemizde kayıt listelerinde adı yer alan gerçek veya tüzel kişileri,
ğ) Ebeveyn: Hibrit tohumlukların elde edilmesinde kullanılan ana ve baba hatları,
h) Elit tohumluk: Islahçı materyalinden veya kendisinden elde edilen orijinal tohumluğun başlangıcı ve diğer sınıftaki tohumlukların kaynağı olan ve bu Yönetmelikte belirlenen standartları sağlayan tohumluğu,
ı) Farklılık, yeknesaklık, durulmuşluk testleri (FYD): Çeşidin, morfolojik ve fizyolojik karakterlerin tespit edilerek teknik soru anketinde belirtilen özelliklerin doğrulanmasına ve mevcut çeşitlerden farklı, yeknesak ve durulmuş olup olmadığının belirlenmesine dair gözlem veya testleri,
i) Fatura: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 uncu maddesinde tanımlanan, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikayı,
j) GDO analizi: Bir ürünün veya organizmanın genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) içerip içermediğini tespit etmek için yapılan bilimsel testleri ve incelemeleri,
k) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,
l) Ham tohumluk: Tohumluk olarak çoğaltımı yapılan ve nihai olarak sertifikalandırılmamış tohumluğu,
m) Ham tohumluk sertifikası: Ham tohumluklar için düzenlenen belgeyi,
n) Hibrit: İki veya daha fazla ebeveyn hattın kontrollü bir şekilde melezlenmesi sonucunda her yıl yeniden üretilen ilk nesil ve melez bitkilerin oluşturduğu grubu,
o) Islahçı: Bir çeşidi ıslah eden ya da bulan ve geliştiren gerçek veya tüzel kişileri,
ö) Islahçı materyali: Elit veya orijinal tohumluk üretiminin başlangıcını oluşturan materyali,
p) ISTA: Uluslararası Tohum Test Birliğini,
r) İzolasyon mesafesi: Tohumluk üretim alanlarında, birbirini tozlayıp dölleyebilecek cins, tür ve çeşitlerin üretimleri arasında bulunması gereken, tozlanmayı veya mekanik karışmayı engelleyecek minimum uzaklığı,
s) Kamu sertifikasyon kuruluşu: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü ile Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüklerini,
ş) Karekod: Datamatrix tipinde iki boyutlu bir barkodu,