Yürütme · YÖNETMELİKLER
Bitki Karantinası Yönetmeliği
6 Mayıs 2026 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 33245
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
BİTKİ KARANTİNASI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, ülkemize giriş ve çıkışında bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, ithale mani olan zararlı organizmaların belirlenmesi ile bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış işlemlerinde bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususları ve yapılacak resmî kontrolleri kapsar.
(2) Serbest bölgelere yurt dışından getirilen ve serbest bölgelerden yurt dışına gönderilen ürünler de bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 31 inci, 32 nci, 33 üncü, 34 üncü, 42 nci, 43 üncü, 44 üncü ve 45 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ahşap ambalaj malzemesi: Bir malın desteklenmesi, korunması veya taşınmasında kullanılan, ISPM 15’te belirtilen istisnalar dışındaki altı milimetreden kalın ahşaptan yapılmış palet, sandık, kasa, kutu, istif tahtası, kablo makarası, bobin makarası ve benzeri ürünleri,
b) Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri: Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünü, Zirai/Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerini ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerini,
c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
ç) Belge kontrolü: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerle ilgili olarak müdürlüğe sunulan belgelerin tam, usulüne uygun ve birbirleri ile uyumlu olduğunun kontrolünü,
d) Beyan kontrolü: Müdürlüğe verilen belgelerin bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile uyumlu olup olmadığının kontrolünü,
e) Bitki: Canlı bitkiler ile bunların derin dondurulmamış meyve ve sebzeleri, yumrular, soğansılar, soğanlar ve rizomlar, kesme çiçekler, yapraklı dallar, budama artığı yapraklar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile dikim amaçlı olan botanik tohumlarını,
f) Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS): Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış işlemlerinin kayıt altına alındığı ve takip edildiği yazılım sistemini,
g) Bitki Pasaportu: 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için bu Yönetmelikte belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen resmî etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket dışındaki işareti,
ğ) Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi: Resmî kontrolü giriş noktasında tamamlanamayan belirli ürünlerin; belge kontrolü yapıldıktan sonra belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolünün tamamlanacağı, ülke içinde başka bir yetkili giriş gümrük idaresine veya onaylı kontrol yerine sevkine eşlik eden veya dijital olarak oluşturulup sevk yerine elektronik olarak gönderilen, bir örneği EK-11’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,
h) Bitki sağlığı kontrolü: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile bunların ambalajları ve nakil araçlarının zararlı organizmalardan ari olup olmadığının tespiti için yapılan kontrolü,
ı) Bitki Sağlığı Önlemlerine Yönelik Uluslararası Standartlar (ISPM): Bitki Sağlığı Tedbirlerine Yönelik Uluslararası Standartları,
i) Bitki Sağlık Sertifikası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren, bir örneği EK-7’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi veya elektronik ortamda oluşturulan resmî eşdeğerini veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık Sertifikası versiyonlarını,
j) Bitkisel ürün: Bitkisel orijinli, işlem görmemiş veya basit bir işlemden geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri,
k) Çıkış: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dâhil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkışı ile ihracatını,
l) Deneme amaçlı ithalat: Çeşit veya çeşit adayı tohumlukların, çoğaltım, demonstrasyon, sergilenme veya ticari amaç dışında araştırma geliştirme, test, deneme, laboratuvar analizi amacıyla yapılan ithalatını,
m) Dezenfeksiyon: Zararlı organizmaların yok edilmesi veya etkisiz hale getirilmesi amacıyla kimyasal maddeler veya fiziksel yöntemlerle temizlenmesi işlemini,
n) Diğer maddeler: Bitki sağlığı açısından zararlı organizma taşıma riski bulunan, bitki ve bitkisel ürünler dışında kalan maddeleri,
o) Dikim amaçlı bitki: Dikili olan ve dikili olarak kalacak bitkiler veya şaşırtma işlemi yapılacak bitkiler ile dikili olmayan fakat sonrasında dikilecek olan bitkileri,
ö) Fırında kurutma (KD): Gerekli nem içeriğine ulaşmak için ısı ve/veya nem kontrolü uygulayarak kapalı bir bölme içerisinde odunun kurutulması işlemini,
p) Fümigasyon: Zararlı organizmaları imha etmek amacıyla belirli sıcaklıktaki kapalı bir ortama, gaz halinde etki eden bir fümigantı belirli miktarda verme ve belirli bir süre ortamda tutma işlemini,
r) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
s) Genetik yapısı değiştirilmiş organizma (GDO): Modern biyoteknolojik yöntemler kullanılmak suretiyle gen aktarılarak elde edilmiş, insan dışındaki canlı organizmayı,
ş) Giriş: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi, ithalatı ve transit işlemine tâbi tutulmasını,