Yürütme · YÖNETMELİKLER
Sivil Havacılık Emniyet Olayları Yönetmeliği (SHY-OLAY)
18 Eylül 2026 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 33374
YÖNETMELİK
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden:
SİVİL HAVACILIK EMNİYET OLAYLARI YÖNETMELİĞİ (SHY-OLAY)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; havacılık emniyetinin artırılmasını teminen sivil havacılık emniyet olaylarının raporlanması, toplanması, depolanması, korunması, analizi, incelenmesi ve bilgi alışverişinde bulunulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, sivil havacılık faaliyetleri sırasında gerçekleşen emniyet olayları ile ilgili olan gerçek ve tüzel kişileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 46 ncı maddesine, 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944 tarihinde Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe girmiş olan Şikago Sözleşmesinin Hava Aracı Kaza ve Olay İncelemesi başlıklı Ek-13’ü ile Emniyet Yönetimi başlıklı Ek-19’una ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 nci, 441 inci ve 796 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Adil kültür: Kişilerin, deneyimleri ve eğitimleriyle orantılı olan eylemleri, ihmalleri veya aldıkları kararlar nedeniyle cezalandırılmadıkları, ancak ağır ihmallerin, kasıtlı ihlallerin ve yıkıcı eylemlerin cezalandırılabileceği kültürü,
b) ADREP taksonomisi: Vaka verilerinin standart olarak toplanması için ICAO tarafından geliştirilen, tanım ve açıklamalar içeren veri sınıflandırmasını,
c) Alan uzmanı: Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilen olay incelemesi ve analizlerinde belirli bir alanda teknik bilgisinden faydalanılmak üzere görevlendirilen kişiyi,
ç) Analiz: Emniyet yönetimi kapsamında tavsiyelerde bulunmak ve veriye dayalı karar vermeyi desteklemek amacıyla emniyet veri ve bilgilerine, istatistiksel ve analitik tekniklerin uygulanması sürecini,
d) Anonimleştirme: Olay raporlarından, rapor eden kişiye ve raporlarda adı geçen kişilere ait tüm kişisel bilgilerin yanı sıra, olayla ilgili kuruluşların adı da dahil olmak üzere, rapor eden kişinin veya üçüncü bir tarafın kimliğini açığa çıkarabilecek ya da bu bilgilerin olay raporundan çıkarılabilmesine yol açabilecek her türlü bilginin çıkarılmasını,
e) Ciddi olay: Bir kazanın meydana gelme olasılığının yüksek olduğunu gösteren durumları içeren ve bir hava aracının işletilmesiyle ilgili olan; insanlı hava aracı durumunda, herhangi bir kişinin uçuş amacıyla uçağa bindiği andan tüm bu kişilerin uçaktan indiği ana kadar geçen süre içinde meydana gelen olayı; veya insansız hava aracı durumunda, hava aracının uçuş amacıyla hareket etmeye hazır olduğu andan, uçuşun sonunda durduğu ve birincil tahrik sistemi kapatıldığı ana kadar geçen süre içinde meydana gelen olayı,
f) Ciddi yaralanma: Yaralanmanın meydana gelişinden itibaren yedi gün içinde söz konusu yaralanma sebebiyle hastanede 48 saatten fazla kalınması, el, ayak parmakları veya burun gibi basit kırıklar dışında herhangi bir kemiğin kırılması, şiddetli kanama, sinir, kas veya tendon hasarına sebebiyet veren yırtılmaların olması, herhangi bir iç organın yaralanması, ikinci veya üçüncü dereceden yanıkların oluşması ya da vücut yüzeyinin yüzde beşinden fazlasının yanması, bulaşıcı madde veya zararlı radyasyona maruz kalınması durumlarından en az birisine uyan yaralanmaları,
g) Devlet hava aracı: Devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçlarını,
ğ) Düzeltici faaliyet: Benzer olayların tekrarını önlemek için mevcut bir uygunsuzluk, kusur veya diğer istenmeyen durumun nedenlerini ortadan kaldırmak için gerçekleştirilen veya gerçekleştirilmesi planlanan faaliyeti,
h) Düzeltme işlemi: Gerçekleşen bir olayın sonucunda ortaya çıkan bir uygunsuzluk, kusur veya diğer istenmeyen durumun giderilmesine yönelik gerçekleştirilen ancak benzer olayların tekrarını önlemeye etkisi bulunmayan faaliyeti,
ı) Emniyet bilgisi: Emniyet yönetiminde kullanılmak üzere işlenen emniyet verisinden elde edilen bilgiyi,
i) Emniyet verisi: Emniyetin sürdürülmesi veya geliştirilmesi amacıyla kullanılmak üzere sivil havacılık ile ilgili çeşitli kaynaklardan toplanan veriyi,
j) EVTİS: Emniyet verisi toplama ve işleme sistemini,
k) FIR: Uçuş bilgi hizmeti ve uyarı hizmetinin sağlandığı tanımlanmış boyutlardaki hava sahasını,
l) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
m) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
n) Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,
o) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı: Hava seyrüsefer hizmetlerini sağlamaktan sorumlu kurum, kuruluş veya işletmeyi,
ö) Hizmet sağlayıcı: Genel Müdürlük denetimi ve gözetimi altında bulunan kurum, kuruluş veya işletmeyi,
p) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
r) İnceleme: Olayların tekrarının önlenmesi amacıyla gerçekleştirilen, olaya ilişkin verilerin ve bilgilerin toplanmasını, irdelenmesini, kök nedenlerin belirlenmesini, sonuçların çıkarılmasını ve mümkün olduğunda emniyet tavsiyelerinde bulunulmasını içeren süreci,
s) Kaza: Herhangi bir hava aracının operasyonu ile ilişkili olan, insanlı hava aracı halinde, herhangi bir kişinin söz konusu hava aracına uçuş amacıyla bindiği an ile bu tür tüm kişilerin söz konusu hava aracından indiği an arasında gerçekleşen veya insansız hava aracı halinde, söz konusu hava aracının uçuş gerçekleştirmek amacıyla harekete hazır olduğu an ile söz konusu hava aracının ilgili uçuşun sonunda tamamen durduğu ve birincil tahrik sisteminin kapatıldığı an arasında gerçekleşen;
1) Yaralanmaların doğal sebeplerden kaynaklandığı, kendi kendine olduğu veya başkalarından dolayı olduğu durumlar veya yaralananların normalde yolcu ve uçuş ekibinin bulunduğu alanlar dışında başka bir yerde saklanan biletsiz kaçak yolcular olduğu durumlar hariç olmak üzere; hava aracında olma, hava aracından ayrılmış parçalar da dâhil olmak üzere hava aracının herhangi bir parçası ile doğrudan temas, jet akımına doğrudan maruz kalma sebeplerinden ötürü herhangi bir kişinin hayatını kaybetmesi veya ciddi şekilde yaralanmasını,
2) Motor kapakları veya aksesuarları dahil olmak üzere hasarın tek motor, pervaneler, kanat uçları, antenler, problar, kanatçıklar, lastikler, frenler, tekerlekler, karenajlar, paneller, iniş takımı kapıları, kokpit camları, hava aracı yüzeyindeki küçük çentikler, çökmeler veya delikler ile sınırlı olduğu haller ile motor arızası ve hasarı veya ana rotor pallerindeki, kuyruk rotor pallerindeki, iniş takımlarındaki, radomdaki küçük çaplı hasarlar ve doludan veya kuş çarpmasından kaynaklanan hasarlar hariç olmak üzere hava aracının; yapısal mukavemetini, performansını veya uçuş karakteristiklerini olumsuz etkileyecek şekilde veya hasar gören komponentin büyük çaplı onarımını veya ikame edilmesini gerektirecek şekilde hasar görmesi veya yapısal olarak arızalanmasını,