Yürütme · YÖNETMELİKLER
Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
2 Ekim 2026 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 33388
YÖNETMELİK
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
NÜKLEER TESİSLERE İLİŞKİN YETKİLENDİRMELER YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 17/3/2023 tarihli ve 32135 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde, (ç) bendinde yer alan “Güvenliğin” ibaresi “Güvenliğin ve emniyetin” şeklinde, “güvenliği” ibaresi “güvenliği ve emniyeti” şeklinde, (o) bendinde yer alan “ağır kazalara dönüşmemesi” ibaresi “önlenmesi veya hafifletilmesi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“a) Ağır kazalar: Tasarıma esas kazalardan daha ciddi ve yakıtta önemli düzeyde hasara neden olan kazaları,”
“t) Bileşen: Ekipmanın ögeleri olarak kullanılacak olan ve kendi imalat süreçleri tamamlanmış ürünleri,
u) Hazır ürün: Nükleer tesislere özgü mevzuat ve standartlar kapsamında tasarlanmamış, üretilmemiş, test edilmemiş veya denetlenmemiş ancak güvenlik açısından önemli niteliği haiz olması öngörülen bileşenleri,
ü) Modüler reaktör: Yapı, sistem ve ekipmanlarının bir kısmı veya tamamı modüler üretim yöntemleriyle üretilen ve bir veya birden fazla reaktör modülü içerebilen reaktörü,
v) Modüler üretim: Nükleer tesisin yapı, sistem ve ekipmanlarının, fabrika ortamında standartlaştırılmış modüller hâlinde üretilmelerine ve bu modüllerin kullanılacakları yerde birleştirilmesine olanak sağlayan üretim yöntemini,
y) Reaktör modülü: Bağımsız olarak işlevini yerine getirebilecek şekilde tasarlanan ve nükleer yakıt içeren reaktör koru ile ona bağlı yapı, sistem ve ekipmanları,
z) Saha: Nükleer tesisin yer aldığı, etrafı fiziksel bariyerlerle çevrili, giriş ve çıkışı kontrollü olan ve Kurum onayına tabi alanı,
aa) Yarı mamul: Ekipmanın imalatçısından farklı bir imalatçıda üretilen ve ekipmanın imalatçısında veya diğer imalatçılarda daha ileri imalat işlemlerine tabi tutularak ekipmanı oluşturacak ürünleri,
bb) Yer: Nükleer tesis kurulması planlanan saha ve belirli bir olayın veya bu olayın etkilerinin tanımlanmasına ilişkin tüm özellikleri içerebilecek genişlikteki çevresini,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş, yedinci fıkrası ve sekizinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dokuzuncu fıkrasında yer alan “yetkilendirmeler” ibaresi “sahanın onaylanması veya bir faaliyetin yetkilendirilmesi sürecinde, başvuru” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkrada yer alan “gerekli durumlarda” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, on birinci fıkrasının birinci cümlesi, on ikinci ve on üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, on dördüncü fıkrasına “yetkilendirmeler” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve saha onayı” ibaresi eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(1) Kuruluş, ilgili mevzuat uyarınca oluşturduğu ve onayladığı yönetim sistemini nükleer santraller için saha onayına yönelik yer araştırmalarına başlamadan, diğer tesisler için ise ilk yetkilendirmeden önce uygulamaya koyar ve düzenleyici kontrolden çıkarılana kadar tüm faaliyetlerini yönetim sistemi kapsamında yürütür.”
“İşlev ve tasarımları aynı olan birden fazla reaktör modülü içeren modüler reaktör de bu Yönetmeliğin uygulanmasında bir ünite olarak değerlendirilir.”
“(7) Kuruluş, düzenleyici kontrole tabi faaliyetler kapsamında gerçekleştirilecek ölçüm, analiz, test, muayene, kalibrasyon ve benzeri hizmetleri, varsa Kurum tarafından belirlenen ek şartlara uyması kaydıyla, yurt içinde yerleşik olanlar için Türk Akreditasyon Kurumu tarafından veya yurt dışında yerleşik olanlar için Türk Akreditasyon Kurumunun taraf olduğu uluslararası karşılıklı tanıma anlaşmaları kapsamında bulunan ulusal akreditasyon kuruluşları tarafından ilgili alanda akredite edilmiş kendi birimlerinden veya diğer kuruluşlardan ya da Kurum tarafından uygun görülenleri alanında sertifikalı gerçek kişilerden temin eder veya temin edilmesini sağlar.”
“b) Güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye ilişkin inceleme ve araştırmaları Kurum tarafından uygun bulunan süre ve kapsamda yaparak raporlar.”
“Yetkilendirilmiş bir faaliyet sırasında güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceyi olumsuz yönde etkileyebilecek yeni bilgi veya bulgular elde edilmesi durumunda, Kuruluş ivedilikle gerekli ilk tedbirleri alır, en geç üç ay içerisinde güvenlik, emniyet ve nükleer güvencenin sürdürülmesine yönelik gerekli araştırma, inceleme ve iyileştirmeleri de içeren tedbirleri planlar ve Kurumun uygun görüşüne sunar.”
“(12) Madenler dışındaki nükleer tesislerde, ilgili yapı, sistem ve ekipmanlar işletmeye alınmadan ve nükleer madde sayım ve kontrol sistemi ile nükleer emniyet planında yer alan önlemler uygulanmaya başlanmadan nükleer madde sahaya getirilemez. Reaktör içeren nükleer tesisler için 11/6/2024 tarihli ve 32573 sayılı Nükleer Tesislerin ve Nükleer Maddelerin Emniyetine İlişkin Yönetmelikte belirlenen kısıtlı erişim alanının, korunan alanın, iç alanın ve hayati alanın emniyetine ilişkin nükleer emniyet planında yer alan önlemler uygulanmaya başlanmadan reaktöre yakıt yüklenemez.
(13) Kurumdan alınan bir yetki, onay veya Kuruma yapılan bildirim, Kurumdan alınan diğer yetkilerin koşullarını veya Kuruluşun nükleer tesise yönelik diğer mevzuatta tanımlı yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Yürütülecek faaliyetler için ulusal mevzuatın gerektirdiği diğer izin, onay, ruhsat, karar ve benzeri belgeleri almak Kuruluşun sorumluluğundadır.”
“(15) Kuruluş, Kurum tarafından verilen yetki kapsamına uygun olarak faaliyet yürütmekle ve yetki koşullarının devamlılığını sağlamakla yükümlüdür.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan “Herhangi bir yetkilendirme başvurusunda bulunmadan önce” ibaresi “İlk onay veya yetkilendirme başvurusuyla birlikte” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın (d), (e) ve (f) bentleri yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddenin beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
“(3) Kurum, niyet bildirimine konu tesise ilişkin olarak muhatap almak üzere tüzel kişiyi Kuruluş olarak kayıt altına alır ve bu durumu Kuruluşa bildirir.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin beşinci fıkrasına “kalite planları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile test program ve prosedürleri” ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “durma ve şahitlik” ibaresi “kontrol” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
“(6) Kalite planları ile test program ve prosedürlerinin Kuruma sunulmasının ardından bunlarda yapılacak başarı ölçütü, gerçekleştirilecek test, muayene ve ölçümlerin kapsamı, iş adımları veya testlerin sonuçlarını etkileyebilecek önkoşulların değişikliği gibi önemli güncellemeler, iş veya teste başlamadan en az on iş günü öncesinde Kurumun değerlendirmesine sunulur. İş ve testlerin gerçekleştirilmesi sırasında ihtiyaç duyulabilecekler de dâhil diğer güncellemeler ise, en geç iş ve testlerin gerçekleştirilmesini takip eden on iş günü içerisinde Kuruma bildirilir. Kurum bu durumda ilgili muayene, test veya ölçümlerin tekrarlanmasını veya ilave muayene, test veya ölçümlerin gerçekleştirilmesini talep edebilir.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı fıkrasının (a) bendine “belirlenenlerin” ibaresinden sonra gelmek üzere “bileşenlerinin ve” ibaresi eklenmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş ve aynı maddenin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) İmalat süreci, nükleer tesisi oluşturan ekipmanın imalat faaliyetlerini ve faaliyetler kapsamındaki işleri içerir.
(2) Nükleer hammadde işleme tesisleri ve madenler dışındaki nükleer tesisler için Kuruluş, güvenlik açısından önemli ekipman imalatının gözetimine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca BGŞ’lerden hizmet alır. İlgili ekipmanın imalatı BGŞ’lerin gözetiminde ve onaylı kalite planları uyarınca yürütülür.
(3) Güvenlik açısından önemli ekipman Kurumun imalat iznine tabidir. Kurumdan imalat izni alan Kuruluş, Kurum tarafından belirlenen kontrol noktaları kendisine bildirilmeden bu ekipman ile yarı mamul veya bileşenlerinin imalatını başlatamaz.”
“c) Bileşenlerin ve yarı mamullerin imalatını başlatmadan önce Kuruma bildirim yapar.”
“(7) Güvenlik açısından önemli bileşenin hazır ürün olarak tedarik edildiği durumlarda Kuruluş; tedarikten önce bileşenin, nükleer tesiste kullanılabilmesi için DBL’de yer alan belgelere, ilgili standartlara ve teknik gereklere uygunluğunu muayene, test veya analizler yoluyla doğrulayarak onaylar. Onaylanmış hazır ürün tedariki için BGŞ’lere uygunluk değerlendirmesi yaptırır.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “saha araştırmaları” ibaresi “yer araştırmaları” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde yer alan “Saha” ibareleri “Yer” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “saha” ibaresi “yer” şeklinde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasının birinci cümlesinden önce gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiş, beşinci fıkrasında yer alan “saha” ibaresi “yer” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “başlamadan” ibaresinden sonra gelmek üzere “en az” ibaresi eklenmiş, beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, mevcut sekizinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış, mevcut dokuzuncu fıkrasında yer alan “uygun niteliklere sahip” ibaresi “ilgili mevzuat uyarınca” şeklinde değiştirilmiş, mevcut onuncu fıkrasının (c) bendine “başlatılmasından” ibaresinden sonra gelmek üzere “en az” ibaresi eklenmiştir.
“Saha sürecindeki yer araştırmaları, Kuruluşun yönetim sisteminin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunu gösteren dokümanların ve genel kalite temin dokümanının Kurum tarafından uygun bulunması ve yer araştırmalarına özel kalite temin dokümanının Kuruma sunulması sonrası başlatılabilir.”
“(6) Saha raporunun gizlilik dereceli bilgileri ve ticari sır niteliğindeki hususları içermeyen bir özeti, halkın bilgisine sunulmak üzere Kuruluş tarafından hazırlanır ve Kuruma sunulur. Özet rapor, saha onayının verilmesinden sonra Kurum tarafından uygun görülen hâliyle Kurumun internet sitesinde yayımlanır.”
“(7) Saha onayı, yer özelliklerinden kaynaklanan güvenliği ve emniyeti etkileyebilecek hususların; mühendislik çözümleri, saha koruma önlemleri ve/veya idari önlemler ile giderilebileceği değerlendirildiği takdirde verilir.”